Cuộc đua tăng vốn điều lệ vẫn “nóng”

Cuộc đua tăng vốn điều lệ của các ngân hàng vẫn “nóng” trong quý III/2025 khi bảng xếp hạng quy mô vốn có nhiều xáo trộn so với cuối năm 2024.

Theo thống kê của VietnamFinance từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết, Vietcombank vẫn giữ ngôi vương về quy mô vốn điều lệ với 83.557 tỷ đồng, tăng thêm 27.666 tỷ đồng so với đầu năm. Cú bứt phá này đến từ việc ngân hàng phát hành hơn 2,76 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu, với tỷ lệ lên tới 49,5%.

Bám sát ngay phía sau là MB, với 80.550 tỷ đồng vốn điều lệ, ghi nhận mức tăng mạnh 19.527 tỷ đồng chỉ riêng trong quý III, và 27.487 tỷ đồng so với đầu năm 2025. Trong tháng 8/2025, MB đã hoàn tất đợt phát hành 1,95 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức năm 2024 với tỷ lệ 100:32, qua đó nâng tổng số cổ phiếu lưu hành lên 8,05 tỷ đơn vị.

Sau khi bị MB “vượt mặt”, VPBank tạm lùi xuống vị trí thứ ba, với 70.649 tỷ đồng, tiếp đến là Techcombank (70.649 tỷ đồng) và BIDV (70.214 tỷ đồng). Trong khi Techcombank giữ nguyên vốn điều lệ, BIDV đã tăng thêm 1.239 tỷ đồng so với đầu năm.

Những cái tên còn lại trong danh sách 10 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống lần lượt là VietinBank (51.639 tỷ đồng), ACB (51.367 tỷ đồng), SHB (45.942 tỷ đồng), HDBank (35.101 tỷ đồng) và VIB (34.040 tỷ đồng).

Tính chung 9 tháng năm 2025, 22 ngân hàng (không bao gồm Agribank) đã có quy mô vốn điều lệ vượt 10.000 tỷ đồng, trong đó 16 ngân hàng ghi nhận tăng trưởng vốn. Điều này cho thấy cuộc đua tăng vốn nhằm củng cố năng lực tài chính, đáp ứng Basel III và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới vẫn đang diễn ra hết sức quyết liệt.

Ngân hàng chịu áp lực kép

Trong quý cuối cùng của năm 2025, cuộc đua tăng vốn điều lệ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi nhiều ngân hàng tiếp tục trình kế hoạch tăng vốn lên Đại hội đồng cổ đông hoặc chờ cơ quan quản lý phê duyệt.

SHB mới đây đã công bố phương án tăng vốn điều lệ thêm 7.500 tỷ đồng, đưa quy mô vốn lên 53.442 tỷ đồng, để dự kiến vươn lên top 4 ngân hàng TMCP tư nhân.

Theo đó, SHB dự kiến phát hành 750 triệu cổ phiếu, tương đương tỷ lệ 16,32%; trong đó chào bán 200 triệu cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư chuyên nghiệp trong và ngoài nước, phát hành 459,4 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiệu hữu và 90,6 triệu cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP). Thời gian triển khai dự kiến trong quý IV/2025 và năm 2026.

Phía SHB cho hay, nguồn vốn thu được từ đợt phát hành, SHB phân bổ cho vay bổ sung lưu động, đầu tư tài sản cố định, và tăng cường cho vay sản xuất kinh doanh, thực hiện các dự án. Việc tăng vốn thành công sẽ giúp ngân hàng nâng cao bộ đệm vốn, hệ số CAR luôn duy trì ở mức cao, vượt xa yêu cầu tối thiểu của các quy định an toàn hoạt động của NHNN, đồng thời, thể hiện năng lực tài chính vững mạnh và khả năng chống chịu rủi ro tốt của ngân hàng.

VietinBank cũng đã công bố Nghị quyết HĐQT phê duyệt Phương án tăng vốn điều lệ thông qua phát hành gần 2,4 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức từ nguồn lợi nhuận còn lại năm 2021, 2022 và giai đoạn 2009-2016. Sau khi phát hành, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ tăng từ 53.700 tỷ đồng lên 77.669 tỷ đồng. Thời gian phát hành dự kiến trong quý IV/2025 và quý I/2026.

BIDV cũng dự kiến phát hành tối đa hơn 498,5 triệu cổ phiếu (7,1%) từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ; gần 1,4 tỷ cổ phiếu (19,9%) để trả cổ tức từ lợi nhuận lũy kế chưa phân phối năm 2023; và tối đa 269,8 triệu cổ phiếu (3,84%) chào bán cho nhà đầu tư trong và ngoài nước. Nếu kế hoạch tăng vốn hoàn tất, vốn điều lệ của BIDV sẽ tăng thêm 21.656 tỷ đồng, lên gần 91.870 tỷ đồng.

Không riêng nhóm Big4 và các ngân hàng TMCP quy mô vừa và lớn, các ngân hàng quy mô nhỏ như KienlongBank, VietBank và PGBank cũng đang tích cực tham gia “cuộc đua” tăng vốn. Đơn cử như ABBank đã thông qua phương án tăng vốn điều lệ từ 10.350 tỷ đồng lên 13.973 tỷ đồng qua 2 hình thức là phát hành quyền mua cổ phần cho cổ đông hiện hữu (tối đa hơn 310,5 triệu cổ phiếu theo tỷ lệ 100:30) và phát hành cổ phiếu ESOP (gần 51,8 triệu cổ phiếu).

Trong trao đổi với VietnamFinance, ông Lê Hoài Ân, chuyên gia ngân hàng nhận định, ngành ngân hàng đang phải đối mặt với áp lực kép lớn từ hai phía, buộc các tổ chức phải ồ ạt tăng vốn.

Áp lực đầu tiên đến từ việc tốc độ mở rộng tài sản có rủi ro đang vượt qua khả năng tăng vốn tự có. Tín dụng đang dần phục hồi với tốc độ tăng trưởng cao trở lại, đặc biệt là nhu cầu vay vốn từ khu vực bán lẻ và doanh nghiệp, cùng với sự ổn định của thị trường bất động sản và sự lan tỏa của đầu tư công, khiến nguồn vốn tín dụng có xu hướng tập trung vào các lĩnh vực có hệ số rủi ro cao hơn (như cho vay tiêu dùng, tín dụng bán lẻ và bất động sản), làm gia tăng tỷ trọng tài sản rủi ro trong tổng tài sản toàn hệ thống.

Áp lực thứ hai đến từ khung quy định mới với những chuẩn mực khắt khe hơn về vốn. Cụ thể, việc ban hành Thông tư 14/2025/TT-NHNN đã thiết lập bộ khung quy định mới về phân loại vốn chi tiết hơn (bao gồm vốn lõi cấp 1, vốn cấp 1 và phần đệm an toàn), đặt trọng tâm vào chất lượng thực sự của nguồn vốn thay vì chỉ xét đến con số tổng thể.

Do đó, “về mặt xu hướng, áp lực tăng vốn trong giai đoạn 2025 - 2026 không còn là hiện tượng mang tính tạm thời mà đang dần trở thành yêu cầu mang tính cấu trúc. Tín dụng dự kiến tiếp tục duy trì ở mức tăng trưởng cao, trong khi biên lãi suy giảm và các chuẩn mực vốn ngày càng nghiêm ngặt sẽ buộc các ngân hàng phải định hình lại chiến lược tăng trưởng”, ông Lê Hoài Ân nhấn mạnh.