Nâng tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp đầu ngành

Trong những tuần cuối năm 2025, thị trường tài chính Việt Nam chứng kiến một làn sóng đầu tư thầm lặng, nhưng có tầm ảnh hưởng lớn từ các nhà đầu tư Thái Lan, đặc biệt là trong các doanh nghiệp tên tuổi tại Việt Nam như Vinamilk, FPT và Thế Giới Di Động.

Một trong những giao dịch lớn nhất gần đây là việc tập đoàn Fraser & Neave (F&N) - trực thuộc hệ sinh thái của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi - đạt thỏa thuận mua lại 4,6% cổ phần của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) từ một cổ đông ngoại là Platinum Victory Pte. Ltd. Giao dịch này có giá trị khoảng 6.000 tỷ đồng (tương đương 228 triệu USD) và nếu hoàn tất, sẽ nâng tổng tỷ lệ sở hữu của nhóm F&N tại Vinamilk lên mức gần 25% vốn điều lệ.

Điều đáng chú ý là con số này là ngưỡng tối đa cho phép mua mà không cần chào mua công khai, giúp F&N củng cố vị thế là cổ đông nước ngoài lớn nhất tại Vinamilk, chỉ sau Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước (SCIC).

F&N là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái Thai Beverage do tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi kiểm soát. Hiện nhóm này đang hiện diện tại Vinamilk thông qua hai pháp nhân là F&N Dairy Investments, nắm giữ 17,69% vốn, và F&N Bev Manufacturing, sở hữu khoảng 2,7% cổ phần.

Ông Charoen Sirivadhanabhakdi cũng là người đứng sau Thai Beverage, doanh nghiệp từng gây tiếng vang lớn khi chi hàng tỷ USD để nắm quyền chi phối Sabeco. Việc tiếp tục gia tăng tỷ lệ sở hữu tại Vinamilk cho thấy chiến lược dài hạn của các tập đoàn Thái: ưu tiên doanh nghiệp đầu ngành, thương hiệu mạnh, quản trị minh bạch và dòng tiền ổn định.

Thương vụ lần này được nhà đầu tư Thái Lan triển khai sau nhiều đợt tìm cách gia tăng tỷ lệ sở hữu thông qua giao dịch trên sàn nhưng chưa đạt kết quả như kỳ vọng. Gần nhất, chỉ khoảng một tuần trước, họ từng lên kế hoạch mua vào gần 21 triệu cổ phiếu Vinamilk, song kế hoạch đã không được thực hiện do đánh giá điều kiện thị trường chưa thuận lợi.

Không chỉ Vinamilk, nhiều doanh nghiệp lớn khác của Việt Nam như FPT (FPT) hay Thế Giới Di Động (MWG) cũng đang lọt vào “tầm ngắm” của dòng vốn Thái.

Âm thầm gom cổ phiếu qua chứng chỉ lưu ký (DR)

Một điểm đáng chú ý là sự gia tăng mạnh của chứng chỉ lưu ký dựa trên cổ phiếu Việt Nam đang được niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET). DR cho phép nhà đầu tư Thái tiếp cận cổ phiếu Việt mà không cần trực tiếp giao dịch trên thị trường trong nước.

Theo số liệu công bố từ SET, lượng DR gắn với cổ phiếu FPT và MWG đã tăng lên mức cao kỷ lục trong tháng 12. Các DR này do nhiều tổ chức tài chính Thái phát hành, phản ánh nhu cầu lớn của nhà đầu tư đối với cổ phiếu công nghệ và bán lẻ hàng đầu Việt Nam.

Tính gộp, nhà đầu tư Thái Lan hiện đang gián tiếp nắm giữ hàng triệu cổ phiếu FPT và MWG, mức cao nhất kể từ khi các DR này được niêm yết. Việc lựa chọn FPT và MWG không quá bất ngờ, khi cả hai đều là doanh nghiệp đầu ngành, có khả năng mở rộng khu vực và hưởng lợi từ tiêu dùng nội địa cũng như chuyển đổi số.

Bên cạnh cổ phiếu đơn lẻ, nhiều quỹ ETF Việt Nam như VN30, VNDiamond hay VNFIN Lead cũng được niêm yết dưới dạng DR tại Thái Lan, qua đó mở rộng “cửa vào” cho dòng vốn ngoại.

Chứng chỉ lưu ký đang trở thành công cụ quan trọng giúp kết nối các thị trường vốn trong ASEAN. Với DR, nhà đầu tư được giao dịch bằng nội tệ, tuân thủ pháp lý trong nước, trong khi doanh nghiệp và thị trường sở tại lại tiếp cận được nguồn vốn ngoại một cách thuận tiện.

Sự hiện diện của các quỹ Thái quy mô lớn

Song song với kênh DR, các quỹ đầu tư Thái Lan cũng đang tăng cường hiện diện trực tiếp tại Việt Nam. Nổi bật trong số đó là K Vietnam Equity Fund (K-Vietnam) do Kasikorn Asset Management của Madam Pang quản lý - một trong những quỹ tập trung vào thị trường Việt Nam có quy mô lớn nhất tại Thái Lan.

Danh mục đầu tư của quỹ này cho thấy sự ưu tiên rõ rệt đối với các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và có vị thế dẫn đầu trong các lĩnh vực công nghệ, ngân hàng và bán lẻ. FPT thường xuyên nằm trong nhóm nắm giữ lớn nhất với 9,49%., Thế Giới Di Động (MWG) vươn lên vị trí thứ hai với 9,10%. tiếp theo là các cổ phiếu ngân hàng như Ngân hàng TMCP Á Châu (mã chứng khoán: ACB) với 8,29% vốn, Techcombank (mã chứng khoán: TCB) với 7,85% vốn và Ngân hàng Quân đội (mã chứng khoán: MBB) với 7,12% vốn.

Điều này cho thấy nhà đầu tư Thái không chỉ đầu tư ngắn hạn theo chu kỳ, mà đang đặt cược vào tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam.

Thực tế, làn sóng đầu tư từ Thái Lan vào Việt Nam đã bắt đầu từ nhiều năm trước. Trên thị trường chứng khoán, không ít thương hiệu quen thuộc trong ngành nhựa, bao bì, hàng tiêu dùng đã về tay các tập đoàn Thái. Ở mảng bán lẻ và phân phối, nhiều doanh nghiệp lớn chưa niêm yết cũng đã có cổ đông chiến lược đến từ Thái Lan.

Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là cách tiếp cận linh hoạt và “mềm” hơn, thông qua quỹ đầu tư và chứng chỉ lưu ký, thay vì chỉ tập trung vào các thương vụ thâu tóm trực tiếp.