Tiền gửi ngân hàng tăng tốc

Theo báo cáo tài chính quý IV/2025 của 27 ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán và Agribank, có tới 19 ngân hàng ghi nhận tăng trưởng tiền gửi ở mức hai chữ số, cho thấy mặt bằng huy động vốn đã cải thiện đáng kể trong năm qua.

Xét về số dư tuyệt đối, nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu. Tính đến ngày 31/12/2025, Agribank là ngân hàng có quy mô tiền gửi lớn nhất hệ thống, ở mức 2,35 triệu tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 1,9 triệu tỷ đồng cuối năm 2024. Theo sau là BIDV với 2,2 triệu tỷ đồng. Hai ngân hàng còn lại trong nhóm Big4 là VietinBank có số dư tiền gửi 1,79 triệu tỷ đồng và Vietcombank với 1,67 triệu tỷ đồng, tương ứng mức tăng 12% và 10% so với cuối năm trước.

Ở khối ngân hàng TMCP tư nhân, MB dẫn đầu với số dư tiền gửi đạt 921,3 nghìn tỷ đồng, tăng tới 29% so với cuối năm 2024. Theo sau là VPBank, Techcombank và Sacombank với quy mô tiền gửi lần lượt đạt 628 nghìn tỷ đồng, 618,9 nghìn tỷ đồng và 618,3 nghìn tỷ đồng. Các vị trí tiếp theo trong top 10 ngân hàng niêm yết có số dư tiền gửi lớn nhất thuộc về ACB (585,1 nghìn tỷ đồng) và SHB (572,1 nghìn tỷ đồng).

Xét về tốc độ tăng trưởng, ABBank gây bất ngờ khi ghi nhận mức tăng tiền gửi lên tới 47% trong năm 2025. Một số ngân hàng khác cũng đạt mức tăng trưởng ấn tượng như NCB (33%), MB và VPBank (cùng tăng 29%), HDBank (28%) và MSB (27%).

Diễn biến này cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa hai khối ngân hàng khi nhóm Big4 vẫn giữ vững vị thế áp đảo về quy mô tiền gửi còn các ngân hàng TMCP tư nhân cạnh tranh quyết liệt hơn để mở rộng thị phần khiến thứ hạng liên tục thay đổi.

Theo ông Lê Hoài Ân, Chuyên gia nghiên cứu chiến lược ngân hàng, nhiều tổng công ty và tập đoàn nhà nước với nguồn tiền lớn vẫn có xu hướng gửi tiền tại các ngân hàng quốc doanh. Điều này giúp nhóm ngân hàng này duy trì được nguồn vốn ổn định, chi phí thấp từ cả khu vực doanh nghiệp nhà nước lẫn dân cư.

Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng. Nhiều khách hàng, đặc biệt là nhóm phổ thông, đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu. Ngay cả khi sở hữu hàng chục hay hàng trăm tỷ đồng, họ không quá quan tâm tới chênh lệch lãi suất 6% hay 7%, mà ưu tiên sự an toàn và uy tín của ngân hàng quốc doanh, ông Ân cho hay.

Áp lực thanh khoản gia tăng

Dù tăng trưởng tích cực, tốc độ huy động vốn vẫn chưa theo kịp tăng trưởng tín dụng. Từ năm 2022 đến nay, khoảng cách giữa tín dụng và huy động liên tục bị nới rộng.

Riêng trong năm 2025, theo KBSV, mặt bằng lãi suất thấp khiến hoạt động huy động gặp nhiều thách thức. Tăng trưởng huy động toàn hệ thống đạt 15,1%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng trưởng tín dụng 19,6%. Hệ quả là tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của ngành ngân hàng (tính trên 15 ngân hàng lớn nhất KBSV theo dõi) tăng lên khoảng 115%, so với mức 110% đầu năm.

Còn tính theo báo cáo tài chính quý IV/2025, nhiều nhà băng đã ghi nhận tỷ lệ LDR vượt ngưỡng 100%. Đơn cử, VPBank ghi nhận tỷ lệ LDR lên tới hơn 128% trong năm 2025, VIB với tỷ lệ LDR 115,87% hay VietinBank ở mức 101,25%. Các ngân hàng như ACB, BIDV, SHB, Techcombank… cũng ghi nhận LDR trên 90%, phản ánh áp lực thanh khoản ngày càng lớn.

Bước sang năm 2026, áp lực thanh khoản được dự báo sẽ căng thẳng hơn khi tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng không còn được tính vào tỷ lệ LDR, trong khi trần LDR theo quy định vẫn ở mức tối đa 85%. Áp lực này đặc biệt lớn đối với nhóm ngân hàng quốc doanh khi phần lớn lượng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước nằm ở nhóm nhà băng này.

Theo tính toán của Vietcap, việc mức khấu trừ giảm từ 20% xuống 0% có thể khiến LDR của nhóm ngân hàng quốc doanh tăng thêm khoảng 100 điểm cơ bản, còn LDR toàn ngành tăng dưới 50 điểm cơ bản.

Ngay từ đầu năm, áp lực thanh khoản đã lộ rõ khi lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng tăng mạnh trong đầu tháng 2/2026, đạt đỉnh 17,25%/năm vào ngày 3/2 trước khi hạ nhiệt về quanh mức 9,5%/năm.

Để đảm bảo thanh khoản, các ngân hàng đã đẩy mạnh huy động vốn bằng việc tăng lãi suất huy động. Cuộc đua tăng lãi suất huy động thực tế đã khởi động từ quý III/2025 và kéo dài đến nay. Song song với đó, nhiều ngân hàng được cho là sẽ tăng cường phát hành trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi nhằm củng cố nguồn vốn trung và dài hạn.

Theo dự báo của KBSV, mặt bằng lãi suất huy động trong năm 2026 nhiều khả năng sẽ được “tái định vị” ở mức cao hơn năm 2025 khoảng 70 - 120 điểm cơ bản, nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao và đảm bảo tuân thủ các tỷ lệ an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.