Big4 nhập cuộc tăng lãi suất

Tính đến ngày 16/12, cả 4 ngân hàng quốc doanh (BIDV, Vietcombank, Agribank và VietinBank) đều đã tham gia đường đua tăng lãi suất huy động. Điều này cho thấy áp lực huy động vốn của các ngân hàng đang ngày càng gia tăng.

Đối với kỳ hạn 1 tháng, lãi suất huy động của 4 ngân hàng quốc doanh hiện đang dao động từ 2,1 - 2,4%/năm, tăng 0,3 - 0,5%/năm so với trước đó. Đối với kỳ hạn 3 tháng, mức tăng lãi suất huy động của 4 ngân hàng quốc doanh dao động trong khoảng từ 0,3 - 0,5%/năm, lên mức 2,4 - 2,7%/năm.

Ở kỳ hạn dài hơn (6 - 9 tháng), mức lãi suất huy động của nhóm này tăng từ 2,9 - 3,5%/năm lên 3,5 - 3,8%/năm. Đối với kỳ hạn 12 tháng, lãi suất huy động của nhóm Big4 đồng loạt nâng lên 5,2%, tăng 0,5 - 0,6%/năm. Ở kỳ hạn 24 tháng, lãi suất huy động của nhóm ngân hàng này tăng lên 5,3%, tương đương mức tăng 0,5 - 0,6%.

Trong đó, Agribank hiện là ngân hàng có mức lãi suất huy động cao nhất ở tất cả các kỳ hạn trong nhóm Big4.

Trước đó, nhiều ngân hàng tư nhân cũng đồng loạt tăng lãi suất huy động, đẩy mặt bằng lãi suất huy động lên mức cao khi tốc độ huy động vốn gặp khó khăn và không kịp đáp ứng nhu cầu tín dụng trong giai đoạn cuối năm. Thậm chí, có những ngân hàng đẩy lãi suất huy động lên tới 9%/năm nhằm thu hút thêm khách hàng.

Trên thị trường liên ngân hàng, trong tuần từ 8 - 12/12, lãi suất VND qua đêm duy trì quanh 7,33 - 7,49%, tăng nhẹ so với tuần trước đó. Các kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần dao động trong vùng 7,36 - 7,57%, lãi suất 1 tháng duy trì quanh 6,8 - 7,4% và kỳ hạn 3 tháng ổn định ở mức 7,18 - 7,45%.

Lý giải về đà tăng lãi suất huy động gần đây, ông Trần Ngọc Báu, CEO Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup, nhận định: “Xu hướng tăng lãi suất đã bắt đầu từ khoảng trung tuần tháng 10. Qua thời gian tăng chậm và cục bộ ban đầu, hiện mức tăng lãi suất của các ngân hàng gần như đã đồng đều. Dự kiến, lãi suất huy động có thể tăng từ 0,5% - 1% và sẽ kéo dài ít nhất trong vòng 3 đến 6 tháng tới”.

Theo ông Báu, hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực thanh khoản, tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động trong khi chi phí vốn của các kênh huy động vốn cao, buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh tăng lãi suất huy động.

“Các kênh huy động vốn bổ trợ khác của ngân hàng (như vay liên ngân hàng, phát hành trái phiếu) đều có chi phí vốn cao (lãi suất liên ngân hàng có lúc vượt trần 7,5%, phát hành trái phiếu ở mức 8 - 9%). Do đó, kênh huy động tiền gửi hiện tại trở thành kênh tối ưu hơn để thu hút nguồn vốn, buộc các ngân hàng phải cạnh tranh bằng cách tăng lãi suất”, ông Báu cho hay.

Trong đó, các ngân hàng thương mại lớn và ngân hàng “thân” bất động sản là những nhóm ngân hàng đang tăng lãi suất huy động mạnh nhất. Còn các ngân hàng quốc doanh nhập cuộc trễ hơn và có xu hướng khác biệt so với các ngân hàng thương mại tư nhân.

“Các ngân hàng quốc doanh sẽ không điều chỉnh lãi suất huy động một cách ‘nhỏ giọt’ nhiều lần giống như các ngân hàng thương mại tư nhân thông thường mà sẽ tăng theo hướng giật cục, tức tăng lãi suất một lần với mức lớn và đột ngột”, ông Báu nhận định.

Lãi suất cho vay tăng trở lại

Cùng với đà tăng của lãi suất huy động, lãi suất cho vay được dự đoán sẽ sớm tăng trở lại. Trên thực tế, một số ngân hàng cũng đã điều chỉnh tăng lãi suất cho vay tùy theo mục đích vay vốn.

Ông Trần Ngọc Báu cho rằng, lãi suất cho vay tăng là điều khó tránh khỏi do các yếu tố cốt lõi về chi phí và bộ đệm của ngân hàng.

“Hệ thống ngân hàng đã có 2 năm hỗ trợ nền kinh tế. Lợi suất đầu ra (cho vay) giảm trong khi chi phí vốn của hệ thống ngân hàng đã bắt đầu tăng từ làn sóng tăng lãi suất huy động trước đó khiến NIM của các ngân hàng đã về vùng tiệm cận mốc thấp nhất trong lịch sử (0,7% - 0,8%). Với mức NIM thấp như hiện tại, nếu chi phí vốn tiếp tục tăng trong quý I và quý II/2026, ngân hàng sẽ không thể hỗ trợ người dân được nữa khi chính bản thân các ngân hàng cũng đang gặp khó khăn”, ông Báu chia sẻ.

Đi sâu vào chi tiết, ông Báu cho biết, chu kỳ tăng lãi suất lần này có nhiều khác biệt so với các chu kỳ trước.

“Trong chu kỳ tăng lãi suất trước đây, lãi suất huy động tăng nhưng lãi suất cho vay vẫn có thể giảm bởi NIM của các ngân hàng khi đó vẫn cao. Song, trong chu kỳ tăng lần này, ngân hàng đã ‘cạn’ bộ đệm, NIM ở mức thấp. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng: lãi suất đầu vào (huy động) tăng kéo theo lãi suất đầu ra (cho vay) cũng tăng”, ông nói.

Đồng thời, lãi suất huy động tăng cũng sẽ tự động gây áp lực tăng lên lãi suất của các hợp đồng vay cũ, nhất là các hợp đồng cho vay mua nhà đang trong giai đoạn thả nổi.

Bên cạnh đó, lãi suất tăng sẽ ảnh hưởng tới chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Ngoài ra, Việt Nam hiện tại phụ thuộc rất nhiều vào đầu tư để tăng trưởng. Tuy nhiên, nếu lãi suất tăng quá cao sẽ làm giảm sự hấp dẫn của Việt Nam đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Cùng lúc, lãi suất cao cùng với rủi ro tỷ giá làm cho Việt Nam chưa đủ hấp dẫn để kích hoạt làn sóng tiền dịch chuyển vào lại, ông Báu cho hay.