Theo báo cáo của CTCP Chứng khoán VPS, tháng 9 có thể là mộttrong những kỳ tái cơ cấu sôi động nhất của các quỹ ETF trong năm, khi FubonFTSE Vietnam ETF, VanEck Vietnam ETF và Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF cùngthực hiện điều chỉnh danh mục.

Việc nhiều dòng vốn tái cơ cấu diễn ra đồng thời được dự báocó thể khiến thanh khoản và biến động giá gia tăng đáng kể, đặc biệt ở các cổphiếu vốn hóa lớn hoặc những mã đang có tỷ trọng cao trong danh mục các quỹ.

Điểm đáng chú ý nhất của kỳ cơ cấu tháng 9 không chỉ nằm ởviệc các quỹ ETF mua bán những cổ phiếu nào, mà còn ở sự xuất hiện của một dòngtiền mang tính cấu trúc sau khi Việt Nam được nâng hạng.

Theo ước tính của VPS, tổng dòng vốn từ các quỹ đầu tư thụ độngvào thị trường Việt Nam có thể đạt gần 2,4 tỷ USD, trong đó phần lớn đến từ cácquỹ thuộc Vanguard.

Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, VHM, VCB và một số cổ phiếuvốn hóa trung bình như HPG, VPB, BID được đánh giá có khả năng thu hút dòng tiềnlớn hơn, bởi các mã này có thể đồng thời được đưa vào danh mục của nhiều quỹ môphỏng các chỉ số Large Cap, Mid Cap cũng như các quỹ chủ động sử dụng FTSE làmchỉ số tham chiếu.

Tuy nhiên, dòng vốn này không được giải ngân cùng lúc mà dựkiến chia thành bốn đợt. Trong tháng 9/2026, đợt đầu tiên sẽ giải ngân khoảng 10%,tương đương khoảng 240 triệu USD. Ba đợt tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng3/2027, tháng 6/2027 và tháng 9/2027, với tỷ trọng lần lượt 20%, 35% và 35%.

Các quỹ thụ động dự kiến phải hoàn tất việc tái cơ cấu danhmục chậm nhất vào ngày 18/9/2026.

Nếu diễn biến đúng như dự báo, dòng tiền mới này sẽ tạo thêmlực cầu đáng kể cho thị trường, đặc biệt tại các cổ phiếu có vốn hóa lớn và khảnăng đáp ứng tiêu chí của các bộ chỉ số quốc tế.

VIC chịu áp lực bán lớn từ ETF, nhưng vẫn có dòng tiền ngoại mới

Trong nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, VIC là trường hợp đáng chúý nhất khi đồng thời xuất hiện cả lực mua và lực bán từ các dòng ETF khác nhau.

Với Fubon FTSE Vietnam ETF, VPS dự báo VIC sẽ bị giảm tỷ trọngtừ 20,4% xuống mức trần 10%. Điều này tương ứng lượng bán khoảng 3,75 triệu cổphiếu, trị giá khoảng 960 tỷ đồng. VHM cũng bị giảm tỷ trọng từ 13,2% xuống10%, tương ứng lượng bán gần 4 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 298 tỷ đồng.

Trong khi đó, Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF được dự báocó một đợt điều chỉnh mạnh hơn. Quỹ này hiện có tỷ trọng VIC lên tới 27,9% vàphải giảm xuống mức trần 15%. Theo kịch bản cơ sở, lượng VIC bị bán ra có thểlên tới 6,05 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 1.240 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, dòng vốn từ các quỹ thụ động mô phỏng hệthống FTSE GEIS lại được dự báo mua ròng VIC khoảng 5,74 triệu cổ phiếu, tươngđương khoảng 1.470 tỷ đồng. Với VHM, lượng mua dự kiến khoảng 10,69 triệu cổphiếu, trị giá hơn 803 tỷ đồng.

Điều này cho thấy áp lực bán từ một số quỹ ETF trong kỳ táicơ cấu không đồng nghĩa với việc dòng tiền ngoại rút khỏi những cổ phiếu này.Ngược lại, cơ cấu dòng tiền có thể thay đổi đáng kể khi các quỹ mới bắt đầu đưacổ phiếu Việt Nam vào danh mục sau sự kiện nâng hạng.

Bên cạnh VIC và VHM, HPG, VPB, SSI, SHB, VIX và VCB cũng đượcdự báo nhận lượng mua đáng kể từ các quỹ thụ động mô phỏng FTSE GEIS. Trong đó,HPG có thể được mua hơn 20,5 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 445 tỷ đồng; VIX đượcmua gần 12,7 triệu cổ phiếu và VPB hơn 10,6 triệu cổ phiếu; đặc biệt, VCK cũng đượcmua hơn 6 triệu cổ phiếu.

Với riêng Fubon FTSE Vietnam ETF, nhóm cổ phiếu được dự báohút tiền mạnh nhất là VPB, ACB, FPT, MCH và VPL. Đây đều là các mã được thêm mới.Trong đó, VPB có thể được mua hơn 21,5 triệu cổ phiếu, ACB gần 15,8 triệu cổphiếu và FPT hơn 7,6 triệu cổ phiếu.

Ở chiều ngược lại, VND, VCI, KDH và KBC có thể chịu áp lựcbán tương đối lớn khi lần lượt bị bán khoảng 10,3 triệu, 8,8 triệu, 5,5 triệuvà 4,3 triệu cổ phiếu.

Không chỉ Fubon, VanEck Vietnam ETF cũng dự kiến có thay đổiđáng chú ý khi thêm SSB vào danh mục và loại CEO. Riêng SSB có thể được mua khoảng13,8 triệu cổ phiếu, trong khi CEO có khả năng chịu áp lực bán khoảng 3,73 triệucổ phiếu.

Đáng chú ý, Xtrackers cũng có thể tạo ra biến động lớn tạiVIC khi giảm mạnh tỷ trọng cổ phiếu này. Ở chiều mua, NVL, VIX, SHB, VHM và HPGlà những cái tên được dự báo hưởng lợi đáng kể. Trong kịch bản có thêm BSR vàodanh mục, cổ phiếu này có thể được mua hơn 5,25 triệu đơn vị, trị giá khoảng141 tỷ đồng.

Có thể thấy, kỳ tái cơ cấu tháng 9 đang phản ánh một bướcchuyển quan trọng của thị trường Việt Nam: dòng vốn ETF không chỉ đơn thuầnluân chuyển giữa các cổ phiếu trong những bộ chỉ số hiện hữu, mà bắt đầu xuấthiện thêm dòng vốn thụ động quy mô lớn gắn với quá trình nâng hạng.

Do đó, những biến động giá trong giai đoạn 14-18/9 có thể khá mạnh ở một số cổ phiếu, nhưng cần phân biệt giữa áp lực mua bán kỹ thuật do tái cơ cấu và dòng vốn đầu tư mới mang tính dài hạn.