Căng thẳng Venezuela: Thị trường lo lắng, dữ liệu nói… đừng hoảng loạn

Căng thẳng địa chính trị tại Venezuela đang thu hút sự chú ý của thị trường tài chính toàn cầu, khi những biến động chính trị bất ngờ tại quốc gia Nam Mỹ này làm gia tăng tâm lý thận trọng của giới đầu tư. Tuy nhiên, từ góc độ lịch sử thị trường chứng khoán quốc tế cũng như mối liên hệ trực tiếp giữa Việt Nam và Venezuela, tác động được đánh giá chủ yếu mang tính tâm lý ngắn hạn hơn là rủi ro mang tính nền tảng.

Chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam sử dụng các dữ liệu lịch sử để “soi chiếu” mức độ ảnh hưởng của các sự kiện địa chính trị đến thị trường chứng khoán.

Nếu nhìn vào chỉ số S&P 500 – thước đo quan trọng của thị trường chứng khoán Mỹ – có thể thấy trong các cuộc chiến tranh lớn do Mỹ phát động như sự kiện Vịnh Bắc Bộ năm 1964, Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990 hay Chiến tranh Iraq năm 2003, chỉ số hầu hết đều giảm trong ngày đầu tiên khi sự kiện bùng phát do tác động tâm lý tức thời. Trung bình mức giảm tại phiên xảy ra sự kiện khoảng 1% và đà điều chỉnh tiếp diễn trong 5 phiên tiếp theo. Tuy nhiên, khi kéo dài thời gian quan sát sang các mốc 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng, xu hướng đảo chiều dần xuất hiện. Trung bình sau 6 tháng, S&P 500 tăng gần 6% và sau 12 tháng mức tăng lên tới gần 10%, cho thấy thị trường dần hồi phục khi yếu tố tâm lý tiêu cực được hấp thụ.

Nếu mở rộng phạm vi đánh giá ra các căng thẳng địa chính trị lớn khác như Trân Châu Cảng, khủng hoảng tên lửa Cuba, vụ ám sát Tổng thống Kennedy, khủng bố 11/9 hay xung đột Nga – Ukraine, diễn biến của thị trường chứng khoán cũng mang nhiều nét tương đồng. Chỉ số S&P 500 thường giảm mạnh ngay khi sự kiện nổ ra, với mức giảm trung bình khoảng 2% tại “Day 0” và tiếp tục suy yếu trong khoảng một tuần sau đó. Tuy nhiên, thống kê cho thấy xác suất tăng điểm đã cải thiện đáng kể ở các mốc thời gian dài hơn: khoảng 55% sau một tháng, 64% sau sáu tháng và 73% sau một năm.

Ông Nguyễn Thế Minh cũng lưu ý rằng một số sự kiện như vụ khủng bố 11/9 năm 2001 hay xung đột Nga – Ukraine năm 2022 diễn ra đồng thời với những bất ổn kinh tế – tài chính toàn cầu, nên mức độ biến động thị trường không chỉ đến từ yếu tố địa chính trị đơn lẻ. Tuy nhiên, quy luật chung vẫn là khá rõ ràng: cú sốc ban đầu thường mạnh, nhưng tác động đó không kéo dài quá lâu.

“Nhìn chung, có thể thấy các cuộc chiến tranh xuất phát từ Mỹ và căng thẳng địa chính trị nói chung đều có tác động tiêu cực trong ngắn hạn lên S&P500 và sau đó chỉ số này thường sớm quay lại đà tăng trong vòng 1 tháng. Tuy nhiên, điểm khác biệt của sự kiện Venezuela lần này là Tổng thống Maduro cũng đã nhanh chóng bị bắt giữ, điều này khác với các căng thẳng địa chính trị kéo dài trước đó”, ông Minh cho hay.

Ảnh hưởng trực tiếp đến cổ phiếu dầu khí Việt Nam không đáng kể

Một câu hỏi được quan tâm là liệu biến động tại Venezuela có ảnh hưởng đến nhóm cổ phiếu dầu khí Việt Nam hay không, trong bối cảnh quốc gia này là nơi sở hữu trữ lượng dầu thô lớn hàng đầu thế giới.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Thế Minh cho biết, PVN hiện chỉ có một dự án lớn tại Venezuela, đó là Lô Junin 2 tại vành đai dầu Orinoco, triển khai thông qua liên doanh PetroMacareo giữa PVEP và đối tác Venezuela. Tuy nhiên, dự án này đã tạm dừng từ cuối năm 2013 và vốn góp đã giải ngân khoảng 532 triệu USD. Quan trọng hơn, các doanh nghiệp dầu khí niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện không tham gia trực tiếp vào dự án này và cũng không ghi nhận doanh thu hay lợi nhuận liên quan trong giai đoạn hiện tại.

"Vì vậy, biến động tại Venezuela gần như không tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh của nhóm cổ phiếu dầu khí đang giao dịch trên sàn", ông Minh đánh giá.

Thực tế giao dịch sáng 5/1/2026 cho thấy, trong bối cảnh thị trường chung chao đảo ngay phiên mở màn năm mới, nhóm dầu khí bất ngờ trở thành điểm sáng đáng chú ý với giao dịch sôi động, nhiều mã tăng giá và thu hút dòng tiền mạnh.

Tâm điểm là GAS. Cổ phiếu này tăng tới 4,28%, lên 75.500 đồng/cổ phiếu, trở thành lực đỡ quan trọng giúp chỉ số chung không giảm sâu hơn khi nhiều cổ phiếu trụ khác suy yếu. Đà đi lên của GAS kéo theo sắc xanh lan rộng trong toàn bộ nhóm dầu khí.

Cụ thể, PVS tăng 2,04% lên 35.000 đồng/cổ phiếu, thanh khoản đạt hơn 2,4 triệu đơn vị. PVD tăng 1,59%, giao dịch quanh 28.800 đồng/cổ phiếu. BSR và PVC cũng tăng lần lượt 2,17% và 2,65%.

Khối ngoại cũng tham gia tích cực, mua ròng chọn lọc ở một số mã như PVD và GAS, bất chấp áp lực bán ròng xuất hiện ở vài cổ phiếu lớn khác. Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang quay lại nhóm dầu khí, không chỉ theo nhịp hồi kỹ thuật mà dựa trên kỳ vọng cơ bản.

Theo báo cáo chiến lược 2026 của Yuanta Việt Nam, dầu khí là một trong những nhóm ngành triển vọng của năm 2026. Nhóm phân tích đánh giá, ngành này được hỗ trợ bởi một loạt yếu tố như: sản lượng khí khô trong nước suy giảm, nhu cầu LNG tăng ở lĩnh vực điện khí và công nghiệp, cùng với việc đẩy mạnh thăm dò – khai thác. Đặc biệt, dự án Lô B – Ô Môn đang được triển khai với tiến độ khả quan, hứa hẹn tạo nguồn việc ổn định cho các doanh nghiệp thượng nguồn, nhất là đơn vị cung cấp dịch vụ khoan và cơ khí – kỹ thuật dầu khí.