Công ty chứng khoán ngoại 'chậm nhịp' trong cuộc đua tăng vốn

Sự lớn mạnh của công ty chứng khoán nội
CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS, mã: TCX) vừa hoàn tất pháthành gần 555 triệu cổ phiếu để trả cổ tức năm 2025. Qua đó, vốn điều lệ củacông ty tăng từ khoảng 27.744,5 tỷ đồng lên hơn 33.293 tỷ đồng, trở thành công ty chứng khoán (CTCK) có vốn điều lệ cao nhất tại Việt Nam.
Trong khoảng 5 năm, công ty chứng khoán thuộc hệ sinh tháiTechcombank đã tăng vốn điều lệ từ 1.124 tỷ đồng lên 33.293 tỷ đồng, tươngđương gần 30 lần.
Tương tự, Chứng khoán SSI vừa hoàn tất đợt tăng vốn điều lệtừ khoảng 25.031 tỷ đồng lên 30.033 tỷ đồng, thông qua phát hành cổ phiếu từnguồn vốn chủ sở hữu.
Là một trong những CTCK thành lập sớm trên thị trường, SSI bắtđầu hoạt động năm 1999 với vốn điều lệ ban đầu 6 tỷ đồng. Quy mô vốn của doanhnghiệp tăng nhanh trong những năm gần đây. Từ khoảng 6.030 tỷ đồng năm 2020 lênhơn 30.000 tỷ đồng hiện nay, vốn điều lệ của SSI đã tăng gần 5 lần.
Sáu năm qua cũng là giai đoạn mở rộng vốn mạnh mẽ của Chứngkhoán TP.HCM (HSC, mã: HCM). Từ mức hơn 3.000 tỷ đồng, vốn điều lệ của doanhnghiệp đã tăng lên 13.729 tỷ đồng. Công ty đang triển khai phương án chào bánthêm 200 triệu cổ phiếu cho 9 nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, qua đó dựkiến nâng vốn lên 15.729 tỷ đồng.
Chứng khoán Vietcap (mã: VCI) cũng mở rộng quy mô vốn từ1.644 tỷ đồng lên 11.522 tỷ đồng, tương đương khoảng 7 lần. Trong khi đó, vốnđiều lệ của Chứng khoán VIX đạt 25.728 tỷ đồng, gấp khoảng 4,4 lần mức cuối năm2022. Chứng khoán VPS đạt khoảng 24.349 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần mức 5.700 tỷ đồngduy trì từ cuối năm 2021, trước khi bước vào các đợt tăng vốn lớn từ cuối năm2025.
Tại nhóm CTCK có ngân hàng hậu thuẫn, ngoài TCBS, Chứngkhoán ACBS cũng được ngân hàng mẹ ACB bổ sung nguồn lực để nâng vốn điều lệ từ1.500 tỷ đồng lên 13.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2021–2026. Tháng 5/2026, Chứngkhoán Vietcombank (VCBS) tăng vốn điều lệ lên 8.500 tỷ đồng, gấp 3,4 lần mức2.500 tỷ đồng trước đó, với nguồn lực bổ sung từ ngân hàng mẹ Vietcombank.
Diễn biến này cho thấy cuộc đua tăng vốn tại các CTCK nội địakhông chỉ diễn ra ở nhóm doanh nghiệp độc lập mà còn được thúc đẩy bởi các hệsinh thái ngân hàng. Nguồn lực tài chính lớn hơn tạo điều kiện để các công ty mởrộng hoạt động cho vay ký quỹ, đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm và thu hútkhách hàng.
Nhịp tăng vốn chậm lại tại các CTCK ngoại
Trong giai đoạn 2016–2021, nhiều CTCK có vốn Hàn Quốc tăng vốnmạnh, trong đó có Mirae Asset và KIS Việt Nam. Tuy nhiên, từ sau năm 2021, nhịptăng vốn tại một số doanh nghiệp ngoại chậm lại đáng kể.
Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam (MAS) từng nổi bật trong cuộcđua vốn điều lệ nhờ nhiều lần được bổ sung vốn trong giai đoạn 2016–2021. Vốnđiều lệ công ty tăng lên 6.590,5 tỷ đồng vào cuối năm 2021 và duy trì ở mức nàyđến nay.
Tại Chứng khoán KIS Việt Nam, vốn điều lệ tăng từ khoảng1.113 tỷ đồng lên 3.762 tỷ đồng trong giai đoạn 2015–2021. Đến đầu năm 2026,công ty mới có đợt tăng vốn điều lệ tiếp theo, đưa vốn lên 4.549,69 tỷ đồng.Tương tự, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) duy trì vốn điều lệ quanh 3.032 tỷ đồngtừ cuối năm 2021 đến nay.
Đối với nhóm CTCK có vốn Đài Loan, Chứng khoán Yuanta ViệtNam tăng vốn từ 300 tỷ đồng lên 2.500 tỷ đồng trong giai đoạn 2018–2023. Doanhnghiệp vẫn nêu định hướng tiếp tục tăng vốn để củng cố năng lực cạnh tranh,song từ năm 2023 đến nay chưa công bố công khai về quy mô và thời điểm triểnkhai một đợt tăng vốn mới.
Trong khi đó, Chứng khoán Maybank (MSVN), thành viên củaMaybank Investment Banking Group (Malaysia), duy trì vốn điều lệ 2.200 tỷ đồngtừ năm 2022. Đến tháng 6/2026, doanh nghiệp hoàn tất đợt tăng vốn thêm 1.296,6tỷ đồng, đưa vốn điều lệ lên 3.496,6 tỷ đồng, tăng gần 59%.
Nhìn chung, tốc độ tăng vốn giữa các CTCK ngoại không đồngnhất. Một số doanh nghiệp đã bổ sung vốn trong thời gian gần đây, nhưng quy môvà tần suất tăng vốn chưa theo kịp làn sóng mở rộng vốn tại nhiều CTCK nội địa.
Sức ép cạnh tranh
Thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng mở rộng về vốnhóa, thanh khoản và số lượng nhà đầu tư. Cùng với đó, nhu cầu về cho vay ký quỹ,công nghệ giao dịch, sản phẩm đầu tư và dịch vụ khách hàng cũng gia tăng, đặtra yêu cầu lớn hơn về năng lực tài chính đối với các CTCK.
Quy mô vốn và khả năng huy động nguồn lực có thể ảnh hưởng đếndư địa phát triển hoạt động cho vay ký quỹ, đầu tư công nghệ và mở rộng tệpkhách hàng. Trong bối cảnh các doanh nghiệp nội địa liên tục tăng vốn, nhữngCTCK ngoại tăng vốn chậm có thể chịu sức ép nếu không đồng thời cải thiện hiệuquả hoạt động và chất lượng dịch vụ.
Một diễn biến khác đáng chú ý là sự phân hóa giữa dòng tiềntrong nước và giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Trong giai đoạn 2023–2025,nhà đầu tư nước ngoài bán ròng tổng cộng khoảng 250.000 tỷ đồng trên thị trườngchứng khoán Việt Nam. Trong 9 tháng đầu năm 2026, giá trị bán ròng tiếp tục ở mứcxấp xỉ 100.000 tỷ đồng, dù Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cậnbiên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.
CTCK ngoại có những lợi thế riêng như mạng lưới khách hàng tổchức quốc tế và khả năng kết nối với nhà đầu tư nước ngoài. Dù vậy, các lợi thếnày chưa chắc chuyển hóa thành thị phần môi giới lớn tại Việt Nam trong bối cảnhdòng vốn ngoại rút ròng mạnh. Ngược lại, nhiều CTCK nội có lợi thế về tệp kháchhàng trong nước, khả năng tiếp cận nhà đầu tư cá nhân và sự hậu thuẫn từ hệsinh thái ngân hàng mẹ.
Dữ liệu thị phần môi giới cổ phiếu trên HoSE cho thấy nhóm dẫnđầu hiện có nhiều doanh nghiệp sở hữu quy mô vốn điều lệ lớn như SSI, TCBS vàVPS. Đáng chú ý, TCBS tăng thị phần từ khoảng 4,6% năm 2021 lên 10,03% trongquý III/2026, lần đầu vượt mốc 10%.
Đối với nhóm CTCK ngoại, Mirae Asset là trường hợp đáng chúý khi thị phần môi giới giảm đáng kể so với giai đoạn trước. Tại HoSE, công tytừng đứng thứ 4 trong quý III/2022 với thị phần môi giới cổ phiếu 5,85%. Đếnquý III/2026, thị phần giảm còn 3,03%, xếp thứ 9. Trên HNX, doanh nghiệp từng đứngthứ 7 năm 2022 với 3,16% thị phần, nhưng không còn góp mặt trong Top 10 môi giớicổ phiếu niêm yết quý III/2026.
Ngoài ra, KIS Việt Nam là đại diện thứ 2 của khối ngoạitrong top 10 thị phần môi giới HoSE. Doanh nghiệp khi nhận giảm thị phần trongnăm 2024, nhưng đã phục hồi trong năm 2026. Riêng quý III/2026, thị phần củaKIS đạt 3,72%, tăng 0,73 điểm phần trăm so với quý trước và cao hơn mức 3,03% củaMirae Asset trong cùng kỳ.
Những diễn biến trên cho thấy thị phần môi giới đang dịchchuyển giữa các doanh nghiệp, trong đó một số CTCK nội có quy mô vốn lớn đang mởrộng vị thế. Vốn điều lệ không phải yếu tố duy nhất quyết định thị phần, nhưngcó vai trò quan trọng trong việc tạo dư địa mở rộng cho vay ký quỹ, đầu tư côngnghệ và triển khai các chính sách cạnh tranh về phí, lãi suất.
Khi quy mô vốn không theo kịp nhu cầu mở rộng hoạt động,CTCK có thể phải gia tăng huy động vốn vay để bổ sung nguồn lực kinh doanh. Tuynhiên, trong bối cảnh chi phí vay không còn rẻ như trước thì chi phí vốn sẽ tăngvà thu hẹp dư địa cạnh tranh về lãi suất cho vay margin cũng như các chương trìnhưu đãi phí thu hút khách hàng.
Xem thêm tại nhadautu.vn