Báo cáo tài chính bán niên soát xét của CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) cho thấy doanh thu hợp nhất 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 4.546 tỷ đồng, giảm 20% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế gần 863 tỷ đồng, giảm một nửa.

Mức giảm lợi nhuận lớn hơn đáng kể so với doanh thu do biên lợi nhuận co mạnh. Lợi nhuận gộp 6 tháng đạt gần 945 tỷ đồng, tương ứng biên gộp 20,8%, thấp hơn nhiều mức 34,4% cùng kỳ năm trước.

Áp lực thể hiện rõ trong quý II. Biên lợi nhuận gộp giảm từ khoảng 33,9% xuống 18,9%, trong khi lợi nhuận sau thuế giảm hơn 50%. Đáng chú ý, dù doanh thu quý II giảm gần 480 tỷ đồng so với cùng kỳ, giá vốn vẫn nhích lên, ở mức khoảng 1.960 tỷ đồng.

Giá phốt pho vàng tăng nhưng lợi thế chi phí suy giảm

Diễn biến trên đáng chú ý khi phốt pho vàng, một trong những sản phẩm chủ lực của DGC, có mặt bằng giá cao hơn đáng kể so với cùng kỳ trong nửa đầu năm.

Theo SunSirs, giá P4 giao ngay bình quân tại Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 27.511,69 RMB/tấn, tăng 17,57% so với cùng kỳ năm trước.

Trong quý I, giá P4 tăng qua nhiều nhịp khi nguồn cung bị hạn chế, một số nhà máy bảo trì và chi phí nguyên liệu đi lên. Sang quý II, nguồn cung dần được cải thiện trong khi nhu cầu suy yếu, khiến giá giảm mạnh từ giữa tháng 6 và thu hẹp một phần mức tăng trước đó.

Trong bối cảnh mặt bằng giá P4 bình quân cao hơn cùng kỳ, doanh thu và biên lợi nhuận của DGC lại giảm sâu. Giải trình của doanh nghiệp cho thấy nguyên nhân đáng kể nằm ở phía chi phí.

DGC cho biết lợi nhuận giảm do giá một số nguyên liệu như lưu huỳnh, điện, than cốc và amoniac tăng. Một biến động lớn khác đến từ nguồn quặng apatit khi Khai trường 25 tạm dừng hoạt động để phục vụ công tác điều tra.

Theo doanh nghiệp, việc này khiến DGC phải sử dụng toàn bộ quặng nhập khẩu và mua ngoài, qua đó làm giá vốn tăng so với cùng kỳ năm trước.

Quặng apatit nằm ở đầu chuỗi sản xuất phốt pho vàng, axit photphoric và phân bón photphat. Ba nhóm sản phẩm này đóng góp trên 99% doanh thu của DGC. Việc chuyển từ nguồn quặng tự khai sang quặng nhập khẩu và mua ngoài vì vậy làm thay đổi đáng kể điều kiện đầu vào của doanh nghiệp.

Báo cáo tài chính hiện chưa có đủ dữ liệu để tách riêng tác động của nguồn quặng khỏi các yếu tố chi phí khác. DGC không công bố giá thành quặng tự khai, giá quặng mua ngoài hoặc tỷ trọng từng loại nguyên liệu trong giá vốn. Do đó, chưa thể xác định việc gián đoạn nguồn quặng tự chủ đã làm giảm bao nhiêu điểm phần trăm biên lợi nhuận.

Tuy vậy, áp lực từ nguồn quặng đã được một số đơn vị phân tích đưa vào dự báo cho các năm tới.

Trong báo cáo ngày 4/9, Vietcap hạ dự báo lợi nhuận sau thuế sau lợi ích cổ đông thiểu số của DGC lần lượt 21%, 26% và 37% trong giai đoạn 2026-2028, chủ yếu do điều chỉnh giảm giả định biên lợi nhuận gộp.

Theo đó, biên gộp dự báo năm 2026 được hạ từ 20,3% xuống 17,5%; năm 2027 từ 22,6% xuống 19,5%; năm 2028 từ 25,4% xuống 19,6%.

Vietcap xây dựng kịch bản DGC chưa có nguồn quặng tự chủ trong toàn bộ giai đoạn 2026-2028 và phải phụ thuộc vào nguồn mua ngoài. Việc khôi phục được nguồn quặng tự khai được đơn vị phân tích đánh giá là một yếu tố có thể cải thiện triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp.

Trong khi dự báo lợi nhuận được điều chỉnh giảm, cổ phiếu DGC đã hồi phục đáng kể trên thị trường. Từ vùng 35.000-36.000 đồng/cp cuối tháng 7, thị giá tăng lên 47.100 đồng tại phiên 4/9, tương đương mức tăng trên 30%.

DGC cũng chuẩn bị trả tổng cộng 8.000 đồng/cp cổ tức bằng tiền, gồm 5.000 đồng/cp cổ tức còn lại năm 2025 và 3.000 đồng/cp tạm ứng cổ tức năm 2026. Ngày đăng ký cuối cùng là 15/9, thời gian thanh toán dự kiến ngày 25/9.

Vietcap hiện đưa ra giá mục tiêu 46.400 đồng/cp và duy trì khuyến nghị Khả quan nhờ lợi suất cổ tức, song áp dụng mức chiết khấu định giá 15% trong bối cảnh cổ phiếu còn bị hạn chế giao dịch và cuộc điều tra chưa có kết luận cuối cùng.

Biên lợi nhuận đã chạm đáy?

Áp lực đối với DGC có thể còn tiếp diễn trong quý III khi giá P4 đã quay đầu giảm sau giai đoạn tăng mạnh trước đó.

Theo Procurement Resource, giá P4 tại Trung Quốc giảm từ 4.909 USD/tấn trong tháng 6 xuống khoảng 3.989 USD/tấn trong tháng 7, tương đương mức giảm gần 19%. Giá tại Ấn Độ và Mỹ cũng điều chỉnh trong cùng giai đoạn.

Số liệu của SunSirs cho thấy giá P4 chủ lưu tại Trung Quốc từ khoảng 28.500 RMB/tấn đầu tháng 7 có lúc giảm xuống vùng 25.500-25.700 RMB/tấn. Giá bình quân tháng 7 thấp hơn khoảng 834 RMB/tấn so với mức bình quân 6 tháng đầu năm.

Tuy nhiên, mặt bằng chi phí sản xuất cao đang phần nào hạn chế dư địa giảm sâu của P4. Theo SunSirs, tại Vân Nam, dù giá điện giảm từ 0,36 RMB/kWh xuống 0,33 RMB/kWh, tổng chi phí sản xuất P4 chỉ giảm nhẹ từ 22.486 RMB xuống 21.973 RMB/tấn.

Điều này khiến các nhà sản xuất có ít dư địa hạ giá để giải phóng hàng tồn kho. Dù vậy, phía cầu vẫn chưa cho thấy tín hiệu phục hồi rõ rệt. SunSirs cho biết phosphorus trichloride và glyphosate đang trong mùa thấp điểm, nhu cầu từ thị trường nước ngoài trong ngắn hạn còn yếu, trong khi sản lượng P4 tháng 8 được dự báo tăng nhẹ lên khoảng 97.500 tấn.

Với DGC, diễn biến giá sản phẩm chỉ là một phần của bài toán. Doanh nghiệp vẫn phải sử dụng quặng mua ngoài trong khi nhiều nguyên liệu đầu vào khác duy trì ở mức cao.

Vietcap cũng lưu ý mức thuế xuất khẩu P4 cao hơn sẽ gây thêm áp lực lên biên lợi nhuận trong giai đoạn 2026-2027. Đây là một trong những nguyên nhân khiến đơn vị này duy trì dự báo biên lợi nhuận gộp dưới 20% trong các năm tới.

Biên gộp của DGC đã giảm xuống 18,9% trong quý II, thấp hơn khoảng 15 điểm phần trăm so với cùng kỳ. Sang quý III, giá P4 điều chỉnh trong khi doanh nghiệp tiếp tục phải sử dụng quặng mua ngoài.

Khả năng phục hồi biên lợi nhuận trong các quý tới vì vậy sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến chi phí đầu vào và thời điểm DGC có thể chủ động trở lại nguồn quặng phục vụ sản xuất.