'Tình trạng sở hữu chéo, thao túng ngân hàng được khắc phục thực chất đến đâu?'

Tại phiên thảo luận về lĩnh vực ngân hàng, Kỳ họp thứ 10, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đánh giá việc cơ cấu lại các tổ chức tín dụng yếu kém và xử lý nợ xấu vẫn "nặng về quy trình, nhẹ về kết quả".

Cụ thể hơn, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho hay, các Nghị quyết của Quốc hội đều nhấn mạnh mục tiêu đến năm 2025 xử lý cơ bản các tổ chức tín dụng yếu kém, không để phát sinh tổ chức tín dụng yếu kém mới, kiểm soát chặt sở hữu chéo, sân sau; đưa nợ xấu gộp về khoảng dưới 3%.

Ngành ngân hàng cũng đã xây dựng, trình và triển khai nhiều đề án cơ cấu lại, hoàn thiện khung pháp lý, luật hóa một số quy định cần thiết về nợ xấu.

Tuy nhiên, theo bà Nga, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cần phải báo cáo rõ ràng, cụ thể hơn, như hiện nay còn bao nhiêu tổ chức tín dụng yếu kém chưa được xử lý dứt điểm; tỷ lệ nợ xấu gộp (kể cả nợ đã bán cho công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam) nợ tiềm ẩn trở thành nợ xấu đang ở mức nào so với mục tiêu Quốc hội đề ra. Ngoài ra, NHNN cũng cần báo cáo về việc tình trạng sở hữu chéo, thao túng ngân hàng đã được khắc phục thực chất đến đâu.

Theo đại biểu Nga, việc cơ cấu lại các tổ chức tín dụng yếu kém và xử lý nợ xấu vẫn "nặng về quy trình, nhẹ về kết quả".

Mặc dù đánh giá cao về nỗ lực hoàn thiện pháp lý song theo đại biểu Nga, thông tin trong báo cáo liên quan vẫn chưa đầy đủ, chưa đánh giá được mức độ chuyển biến trên thực chất của hệ thống tổ chức tín dụng.

Thực tế, đến đầu năm 2025, NHNN đã hoàn tất việc chuyển giao bắt buộc bốn ngân hàng yếu kém cho bốn ngân hàng thương mại cổ phần. Trong đó, GPBank được chuyển giao cho VPBank; CB Bank về Vietcombank và đã đổi tên thành ngân hàng số VCBNeo; OceanBank được tiếp nhận bởi MB và hiện hoạt động với thương hiệu MBV và DongA Bank (nay là Vikki Bank) được chuyển giao cho HDBank.

Sau chuyển giao bắt buộc, các ngân hàng yếu kém hoạt động dưới hình thức pháp lý là Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên do ngân hàng mẹ làm chủ sở hữu. Theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng, các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc không phải hợp nhất báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại được chuyển giao bắt buộc.

Các thông tin về hoạt động, kết quả kinh doanh của những ngân hàng này chỉ được chia sẻ một cách "nhỏ giọt". Tuy nhiên, theo chia sẻ của lãnh đạo một số ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc, kết quả hoạt động của các ngân hàng bước đầu có nhiều chuyển biến tích cực.

Tại Hội nghị nhà đầu tư mới đây, đại diện HDBank cho hay, Vikki Bank đã bắt đầu có lãi sau 7 tháng chuyển đổi, thu hút hơn 1,3 triệu khách hàng mới. Đồng thời, ngân hàng ra mắt mô hình Vikki Café, chi nhánh thế hệ mới nhằm mang đến thêm nhiều trải nghiệm cho khách hàng.

GPBank cũng đã có những bước tiến mạnh mẽ trong việc ổn định hoạt động, bắt đầu sinh lời và đang được định hướng trở thành trụ cột ngân hàng số phục vụ phân khúc SME.

Lợi nhuận trước thuế của GPBank đạt khoảng 400 tỷ đồng tính đến cuối quý III/2025.

Bà Lưu Thị Thảo, Phó Tổng Giám đốc thường trực và Giám đốc điều hành cao cấp của VBBank cho biết, 2025 là năm đầu tiên GPBank có lãi sau nhiều năm thua lỗ. Tính đến cuối quý III/2025, lợi nhuận trước thuế của GPBank đạt khoảng 400 tỷ đồng.

“Trong quý III vừa qua, GPBank đã công bố bộ nhận diện thương hiệu mới với tên gọi mới, đồng thời ra mắt nền tảng ngân hàng số. Song song với đó là hàng loạt chương trình đổi mới, tái cấu trúc bộ máy nhằm đẩy nhanh mục tiêu xây dựng ngân hàng số toàn diện cho phân khúc SME trong hệ sinh thái của VPBank. VPBank hoàn toàn tự tin có thể hoàn thành các mục tiêu đã cam kết trong đề án tái cơ cấu GPBank”, bà Thảo khẳng định.

Trong khi 4 ngân hàng yếu kém đang có những bước chuyển mới thì công cuộc tái cơ cấu ngân hàng SCB vẫn đang được tiến hành. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo cơ cấu lại tổ chức tín dụng hồi tháng 8/2025, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc cho biết, ngân hàng SCB vẫn trong diện kiểm soát đặc biệt và đang được tái cơ cấu. Phương án đã trình Chính phủ và có nhà đầu tư đề xuất tham gia.

Sau đó, Chính phủ cũng đã yêu cầu NHNN hoàn tất phương án cơ cấu lại SCB trước ngày 15/9. Đồng thời, yêu cầu NHNN phải triển khai hiệu quả việc chuyển giao bắt buộc các ngân hàng yếu kém đang bị kiểm soát đặc biệt. Tuy nhiên, đến nay, vẫn chưa có thêm thông tin về việc tái cơ cấu SCB.

Xem thêm tại vietnamfinance.vn