“Tự thưởng” tuổi 25 hay sớm tích lũy

Vừa tốt nghiệp đại học chưa đầy một năm, Phương Anh (25 tuổi, làm việc trong lĩnh vực marketing tại Hà Nội) đã quyết định chi số tiền lớn để đi du lịch châu Âu, “coi như phần thưởng cho quãng ngày học hành và khởi nghiệp vất vả” với quan điểm mình làm ra tiền, tại sao không được tận hưởng một chút, sống sao cho đáng. Sau chuyến đi, Phương Anh tiếp tục chi mạnh tay cho những món đồ hàng hiệu, quán cà phê sang trọng và các khóa học phát triển bản thân.

Không riêng Phương Anh, nhiều người trẻ Việt Nam ở độ tuổi 23 – 30 hiện nay đang có xu hướng “sống cho hiện tại”, coi việc trải nghiệm, đi du lịch, ăn ngon, ở đẹp là thước đo của sự thành công. Tâm lý “vừa tốt nghiệp đại học, đi làm là phải tự thưởng cho mình” không còn xa lạ, đặc biệt trong các nhóm nhân viên văn phòng, người làm sáng tạo hoặc làm việc tự do tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng.

Trên mạng xã hội, dễ dàng bắt gặp những dòng chia sẻ như “Tuổi trẻ mà, tiền có thể kiếm lại, nhưng thanh xuân thì không”, hay “Không cần giàu, chỉ cần đủ để đi du lịch và ở một nơi mình thích”. Chính quan điểm đó đã tạo nên một làn sóng tiêu dùng mới – trong đó, việc mua hay thuê một căn studio nhỏ nhưng tiện nghi tại thành phố được xem là cách “vừa tận hưởng, vừa đầu tư cho tương lai”.

Tại các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM, theo các nền tảng giao dịch bất động sản giá một căn hộ studio diện tích 25–30m² hiện dao động từ 1,65 đến hơn 2,5 tỷ đồng tùy vị trí. Với mức giá này, người mua cần có sẵn ít nhất 300–500 triệu đồng để trả trước, phần còn lại phải vay ngân hàng.

Nếu vay ít nhất khoảng 1,3 tỷ đồng trong 20 năm với lãi suất 7%/năm, số tiền trả nợ hàng tháng sẽ xấp xỉ 10 triệu đồng, tương đương 40% thu nhập nếu bạn đang hưởng mức lương 25 triệu/tháng. Con số này vượt quá ngưỡng an toàn mà giới tài chính khuyến nghị. Chưa kể, trong trường hợp lãi suất thả nổi tăng hoặc thu nhập bị gián đoạn, áp lực tài chính có thể trở thành gánh nặng kéo dài hàng chục năm.

Sống trọn tuổi trẻ, gieo hạt tài chính cho tương lai

Ông Lâm Tuấn, cố vấn tài chính cá nhân, sáng lập Công ty Financial Planner cho rằng: “Ở tuổi 25, điều quan trọng không phải là có nhà hay chưa, mà là bạn đã bắt đầu chuẩn bị như thế nào để sẵn sàng khi thời điểm đến.” Theo ông, thay vì lao vào nợ nần, người trẻ nên xây dựng kỷ luật tài chính ngay từ đầu, vừa sống thoải mái, vừa tích lũy đều đặn.

Không ai khuyên bạn 25 tuổi phải sống kham khổ hay bỏ qua niềm vui tuổi trẻ. Tuy nhiên, “tận hưởng” không đồng nghĩa với tiêu hết thu nhập. Ông Tuấn gợi ý quy tắc đơn giản: “Trích trước, tiêu sau” tức là dành 30% thu nhập (khoảng 7–8 triệu đồng/tháng) gửi vào tài khoản tiết kiệm hoặc đầu tư định kỳ ngay khi nhận lương. Phần còn lại bạn có thể chi tiêu cho cuộc sống, giải trí, du lịch mà không cảm thấy áy náy.

Cách này giúp hình thành thói quen tài chính kỷ luật – yếu tố nền tảng quan trọng hơn cả việc bạn có bao nhiêu tiền. “Người có kỷ luật tiết kiệm sẽ luôn có lựa chọn, dù thu nhập chưa cao. Còn người tiêu hết rồi mới tiết kiệm, dù lương 50 triệu, cũng sẽ mãi loay hoay,” ông Tuấn nhận định.

Bằng cách này, người trẻ vừa có thể tận hưởng tuổi trẻ, vừa gieo những “hạt mầm tài chính” cho tương lai. Sau một năm, bạn đã có gần 100 triệu đồng tích lũy – đủ để đầu tư nhỏ hoặc làm vốn khởi đầu cho kế hoạch lớn hơn.

Nếu chỉ gửi ngân hàng, lãi suất hiện nay thường quanh mức 4 – 5%/năm. Do đó, người trẻ nên đa dạng hóa kênh đầu tư, ưu tiên các công cụ an toàn nhưng sinh lời ổn định như:

Chứng chỉ quỹ: phù hợp với người ít kinh nghiệm, có thể đầu tư định kỳ (SIP) từ 500.000 đồng/tháng.

Quỹ ETF: phản ánh biến động của chỉ số thị trường (như VN30, VN100), phù hợp với nhà đầu tư dài hạn.

Bảo hiểm liên kết đầu tư: vừa giúp bảo vệ rủi ro, vừa có cơ hội tăng trưởng tài sản ổn định.

“Đây không phải là cỗ máy làm giàu, nhưng là công cụ giúp đồng vốn của bạn đi đúng hướng và vẫn đảm bảo thanh khoản khi cần thiết,” ông Tuấn chia sẻ.

Ngoài ra, với sự phát triển của các nền tảng tài chính số, việc đầu tư trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Bạn có thể mua chứng chỉ quỹ, ETF, hoặc trái phiếu chỉ bằng vài thao tác trên ứng dụng di động – điều mà thế hệ trước khó có được khi bắt đầu tích lũy.

Đầu tư có chọn lọc khi vốn đã lớn hơn

Với người đã tích lũy được khoảng 100 – 200 triệu đồng, ông Tuấn khuyên nên tập trung vào những kênh có rủi ro thấp và khả năng học hỏi cao như cổ phiếu cơ bản, quỹ mở hoặc trái phiếu doanh nghiệp uy tín. Mục tiêu không phải là “làm giàu nhanh”, mà là rèn luyện tư duy đầu tư dài hạn, học cách đọc báo cáo tài chính và theo dõi thị trường.

Khi vốn đã đạt mức 700 triệu đến 1 tỷ đồng, bất động sản vệ tinh có thể là một hướng đi đáng cân nhắc. Các khu vực như Bình Dương, Long An, Bắc Ninh, Hưng Yên – nơi giá đất còn ở mức chấp nhận được đang thu hút giới trẻ tìm kiếm tài sản dài hạn. Những khu vực này có lợi thế về hạ tầng đang hoàn thiện, dân cư tăng nhanh, và tiềm năng tăng giá trong 3 - 5 năm tới.

“Điều quan trọng là không ‘lướt sóng’,” ông Tuấn nhấn mạnh. “Chọn dự án pháp lý rõ ràng, hạ tầng đang hình thành và sẵn sàng giữ lâu dài – đó mới là đầu tư.”

Một ví dụ cụ thể: nếu bạn đều đặn tiết kiệm 8 triệu đồng mỗi tháng và đầu tư với lợi suất trung bình 7%/năm, sau 5 năm, bạn sẽ có gần 600 triệu đồng. Nếu duy trì kỷ luật này lâu hơn, khoản tích lũy 700 triệu – 1 tỷ đồng có thể giúp bạn bước vào thị trường bất động sản với tâm thế chủ động và an toàn hơn nhiều so với vay nợ từ con số 0.

Điều quan trọng, theo ông Tuấn, không phải là bạn mua nhà năm 25 hay 30 tuổi, mà là bạn bắt đầu xây dựng kỷ luật tài chính ngay từ hôm nay hay chưa. Mỗi khoản tiết kiệm, mỗi quyết định đầu tư đúng hướng đều là một viên gạch đặt nền móng cho căn nhà tương lai.

Thế hệ trẻ ngày nay không còn xem việc sở hữu nhà là “thước đo thành công” duy nhất. Họ sẵn sàng thuê nhà, trải nghiệm, du lịch, học tập – miễn là có kế hoạch tài chính rõ ràng. Và thực tế cho thấy, những người có kỷ luật đầu tư, biết kiểm soát chi tiêu và linh hoạt trong lựa chọn, lại là những người dễ đạt được tự do tài chính sớm hơn.

“Ở tuổi 25, bạn hoàn toàn có thể vừa sống hết mình, vừa gieo những hạt mầm tài chính. Đến ngày bước vào căn hộ đầu tiên mang tên mình, bạn sẽ thấy mỗi buổi sáng dậy sớm tiết kiệm, mỗi quyết định đầu tư kỷ luật đều đáng giá,” ông Lâm Tuấn kết luận.