Bí quyết quản lý danh mục đầu tư sinh lời tốt nhất

Năm 2008, khi thị trường chứng khoán toàn cầu sụp đổ hơn 40%, có một nhóm nhà đầu tư không những không mất tiền mà còn thu lãi 12%. Năm 2020, trong khi Covid-19 khiến hàng triệu người phá sản, cũng có những nhóm đầu tư sinh lời 18%. Họ không phải thiên tài, chỉ đơn giản là biết áp dụng các quy tắc vàng trong quản lý danh mục đầu tư mà không phải ai cũng chưa nắm được và tuân thủ kỷ luật.

Cùng DNSE tìm hiểu ngay quản lý danh mục đầu tư là gì? 05 quy tắc vàng khi đa dạng hóa danh mục nhé!

Danh mục và quản lý danh mục đầu tư là gì?

Danh mục đầu tư là gì?

Danh mục đầu tư là một giỏ hàng gồm nhiều sản phẩm tài chính khác nhau như cổ phiếu, trái phiếu, tiền mặt, vàng, hợp đồng tương lai,… Một nhà đầu tư có thể sở hữu nhiều danh sách khác nhau, sao cho phù hợp với chiến lược của bản thân. 

Định nghĩa quản lý danh mục đầu tư là gì? 

Quản lý danh mục đầu tư là quá trình lựa chọn, giám sát và điều chỉnh các khoản đầu tư (cổ phiếu, trái phiếu, quỹ, bất động sản,…) nhằm đạt được mục tiêu lợi nhuận mong muốn với mức rủi ro chấp nhận được.

5 loại danh mục phổ biến trên thị trường

• Danh mục đầu tư mạo hiểm: Là danh mục gồm các cổ phiếu có rủi ro cao nhưng lợi nhuận tiềm năng rất hấp dẫn. Hệ số rủi ro của các cổ phiếu này thường gần bằng 2, khiến chúng nhạy cảm và dễ biến động theo thị trường. Loại danh mục này chủ yếu bao gồm cổ phiếu và chứng khoán phái sinh.
• Danh mục đầu tư an toàn: Đây là danh mục chứa những cổ phiếu có chỉ số beta thấp, ít bị tác động bởi thị trường. Cũng vì vậy mà nó cho tỷ suất lợi nhuận thấp hơn so với đầu tư mạo hiểm. Nó thường bao gồm các khoản vay ngắn hạn, trái phiếu, hoặc chứng chỉ quỹ ETF. 
• Danh mục đầu tư theo thu nhập: Là danh mục tập trung chủ yếu vào việc tạo ra lợi nhuận từ cổ tức. Hoặc có thể là từ những hình thức phân phối cho cổ đông khác. Nhìn chung, danh mục theo thu nhập khá giống với danh mục an toàn. Nhưng nó có tỷ suất lợi nhuận hấp dẫn hơn một chút. 
• Danh mục đầu tư đầu cơ: Là danh sách mang tính chất đầu tư ngắn hạn và siêu mạo hiểm. Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên bỏ tối đa 10% vốn đầu tư vào danh mục này. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phải hết sức thận trọng với danh mục này. 
• Danh mục đầu tư hỗn hợp: Là giỏ đầu tư vào nhiều lĩnh vực, gồm nhiều cổ phiếu an toàn và rủi ro khác nhau. Lợi thế khi đầu tư vào danh mục này là tính đa dạng và linh hoạt. Thông qua đó tạo ra lợi nhuận từ nhiều loại tài sản khác nhau cũng như hạn chế rủi ro all-in.

Vì sao nên quản lý giỏ đầu tư? 

Quản lý giỏ đầu tư hiệu quả sẽ mang đến cho nhà đầu tư nhiều lợi ích hấp dẫn.Quản lý tốt hạng mục đầu tư mang đến nhiều lợi ích hấp dẫn.

• Tối ưu hóa lợi nhuận cùng rủi ro thấp: Đa dạng danh mục giúp nhiều người quản lý và kiểm soát tài sản của mình tốt hơn thay vì all-in thì rủi ro đặc biệt cao nếu tài sản đó giảm. Đặc biệt giữa thời điểm thị trường có rất nhiều biến động như hiện nay. 
• Kiểm soát được tài sản: Việc thực hiện quản lý danh sách đầu tư giúp bạn có những thông tin đều đặn về dòng tiền. Thông qua các báo cáo định kỳ, bạn có thể biết được tài sản của mình phân bổ thế nào. Đồng thời có những thay đổi kịp thời sao cho lợi nhuận đạt mức tối đa nhất. 
• Có định hướng đầu tư: Để đầu tư mang lại hiệu quả cao, quản lý danh sách đầu tư là vô cùng quan trọng. Nó giúp nhà đầu tư đưa ra phân tích và dự đoán về những lĩnh vực đang sở hữu. 

Quản trị rủi ro trong đầu tư tài chính

Quản trị rủi ro là gì?

Quản trị rủi ro là quá trình phân tích, đánh giá những rủi ro trong đầu tư. Từ đó tìm ra các biện pháp khắc phục và giảm thiểu, giúp tối đa hóa lợi nhuận. Những rủi ro xảy ra trong đầu tư có thể là những sự kiện chính trị, lạm phát, tỷ giá, chính sách tiền tệ, thị trường đổi chiều. Nhà đầu tư nên đề ra một quy trình quản lý giúp quản trị rủi ro khi đầu tư. 

Bí quyết quản trị rủi ro trong đầu tư

• Nhận diện rủi ro: Đầu tư tài chính luôn đi kèm rủi ro, xuất phát từ biến động thị trường, chính sách Nhà nước, hoặc yếu tố nội tại của doanh nghiệp. Có hai nhóm rủi ro chính:

1. Rủi ro hệ thống (Systematic Risk)

+ Còn gọi là rủi ro thị trường, tác động lên toàn bộ thị trường hoặc phần lớn ngành nghề.

+ Nguyên nhân thường đến từ yếu tố vĩ mô, khó hoặc không thể kiểm soát.

+ Ví dụ: lạm phát, biến động tỷ giá, thay đổi lãi suất, điều chỉnh chính sách tiền tệ, biến động kinh tế toàn cầu.

+ Cách giảm thiểu: đa dạng hóa danh mục theo khu vực, loại tài sản và ngành nghề để giảm ảnh hưởng chung.

2. Rủi ro phi hệ thống (Unsystematic Risk)

+ Chỉ ảnh hưởng tới một công ty hoặc một nhóm nhỏ cổ phiếu.

+ Thường bắt nguồn từ yếu tố nội bộ, có thể kiểm soát hoặc hạn chế.

+ Ví dụ: sai sót trong quản trị, thay đổi ban lãnh đạo, chiến lược kinh doanh thất bại, biến cố pháp lý.

+ Cách giảm thiểu: phân tích kỹ doanh nghiệp trước khi đầu tư, theo dõi sát tình hình kinh doanh, loại bỏ kịp thời cổ phiếu có dấu hiệu xấu.

• Nguyên tắc quản trị rủi ro hiệu quả

+ Luôn đặt mức cắt lỗ (stop-loss) hợp lý.

+ Đa dạng hóa danh mục để không phụ thuộc quá nhiều vào một mã hay một ngành.

+ Cập nhật thông tin thị trường và doanh nghiệp liên tục.

+ Giữ tâm lý kỷ luật, tránh đầu tư theo cảm xúc hoặc tin đồn.

5 quy tắc khi đa dạng hóa các danh mục đầu tư

Đa dạng hóa trong đầu tư xuất phát từ triết lý “Không bỏ tất cả trứng vào một giỏ”. Mỗi loại tài sản khi đầu tư đều tiềm ẩn những nguy cơ rủi ro khác nhau. Vì vậy, việc phân bổ tài sản vào các danh mục khác nhau giúp giảm thiểu rủi ro khi đầu tư.

Quy tắc 1: Số lượng sản phẩm 

Các bạn có thể đa dạng hóa danh mục bằng cách tăng số lượng chứng khoán trong giỏ của mình, đồng thời giữ lại những cổ phiếu tốt. Không nên chỉ chú trọng vào “số lượng” mà quên mất “chất lượng”. 

Ví dụ: Thay vì all-in cổ phiếu bất động sản, bạn có thể sở hữu nhiều sản phẩm tài chính khác nhau như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ,… với đánh giá tiềm năng tăng trưởng tốt và tỷ lệ rủi ro nằm trong tầm kiểm soát.

Quy tắc 2: Đa dạng hóa ngành

Việc sở hữu đồng thời cổ phiếu của nhiều ngành giúp nhà đầu tư giảm thiểu đáng kể rủi ro. Điều này nghĩa là trong danh mục đầu tư của bạn sẽ có cổ phiếu của nhiều ngành. Trong trường hợp cổ phiếu của ngành hàng này giảm, sẽ có những ngành khác tăng bù lại. 

Ví dụ: Nếu đầu tư đa dạng ngành nghề, khi cổ phiếu ngành thép giảm mạnh do giá nguyên liệu tăng, bạn vẫn có thể “cân” lại nhờ cổ phiếu ngành ngân hàng hoặc công nghệ đang tăng trưởng.

Quy tắc 3: Đa dạng hóa địa lý

Đa dạng hóa địa lý cho danh mục đầu tư cũng được kỳ vọng sẽ làm giảm rủi ro. 

Ví dụ: Trong đợt dịch Covid thứ 4 tại Việt Nam, các doanh nghiệp miền Nam bị chịu ảnh hưởng nặng nề. Nếu bạn chỉ đầu tư vào các công ty khu vực phía Nam, tình hình sẽ không mấy khả quan. Tuy nhiên, nếu bạn đầu tư cho cả doanh nghiệp phía Bắc, chắc chắn sẽ khởi sắc hơn. 

Quy tắc 4: Đa dạng tài sản

Danh mục hỗn hợp là kênh đầu tư khá an toàn với tỷ suất sinh lời cao. Điều này dựa vào việc đa dạng tài sản. Vì vậy, bên cạnh đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu, hãy cân nhắc chứng chỉ quỹ, bất động sản để thu được lợi nhuận từ nhiều loại tài sản. 

Ví dụ: Danh mục gồm 50% cổ phiếu, 20% trái phiếu chính phủ, 20% bất động sản và 10% vàng.

Quy tắc 5: Mối tương quan

Bạn có thể giảm thiểu rủi ro khi đầu tư bằng cách tập hợp những tài sản có mối tương quan thấp hoặc tương quan nghịch. Bởi những tài sản này có xu hướng dịch chuyển theo hướng khác nhau, không xảy ra hiệu ứng Domino.

Ví dụ: Khi thị trường chứng khoán giảm, giá vàng thường tăng; nếu danh mục vừa có cổ phiếu vừa có vàng, bạn sẽ ít bị ảnh hưởng hơn.

Kết luận

Quản lý danh mục đầu tư hiệu quả không phải chuyện phức tạp, nhưng cần sự kỷ luật. Thay vì all-in vào một cổ phiếu “hot” nào đó, hãy xây dựng danh mục cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận. Nhớ rằng mục tiêu cuối cùng không phải là tránh hoàn toàn rủi ro, mà là quản trị chúng một cách thông minh để đạt được mục tiêu đầu tư dài hạn.