Cổ tức là gì?

11 Tháng 9 2021 · 9 phút đọc

Cổ tức là phần lợi nhuận mà công ty chia cho các cổ đông. Công ty có thể trả cổ tức bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu.

Theo Luật Doanh nghiệp 2014, cổ tức là khoản lợi nhuận ròng trả cho mỗi cổ phần, bằng tiền mặt hoặc tài sản khác từ nguồn lợi nhuận còn lại của công ty, sau khi đã thực hiện các nghĩa vụ về tài chính.

Công ty phải có lợi nhuận để lại sau thuế mới có thể chia cổ tức cho cổ đông. Công ty có lỗ luỹ kế trên bảng cân đối tài chính, không thể chia cổ tức cho cổ đông.

Chia cổ tức

Hoạt động doanh nghiệp thực hiện quá trình phân phối cổ tức cho cổ đông được gọi là chia cổ tức. Chia cổ tức bao gồm các bước sau:

Chốt danh sách cổ đông

  • Ngày giao dịch không hưởng quyền: với công ty niêm yết, cổ đông mua cổ phiếu tại ngày này sẽ không được hưởng quyền cổ tức.
  • Ngày chốt danh sách: danh sách cổ đông chốt tại ngày này là những cổ đông được hưởng quyền chia cổ tức.

Thực hiện chi trả cổ tức

  • Công ty chưa niêm yết, cổ đông có thể. nhận cổ tức bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản.
  • Khấu trừ thuế cổ tức
    • Với cổ tức bằng tiền mặt: Công ty có trách nhiệm khấu trừ thuế cổ tức trước khi chia
    • Với cổ tức bằng cổ phiếu: Nhà đầu tư có trách nhiệm thực hiện trả thuế sau khi bán phần cổ tức bằng cổ phiếu. Với công ty niêm yết, công ty chứng khoán có trách nhiệm thu phần thuế cổ tức để nộp cho nhà nước.

Giá cổ phiếu sau khi chia cổ tức

Khi chia cổ tức, giá tham chiếu của công ty niêm yết sẽ được điều chỉnh giảm phù hợp với giá trị cổ tức được chia. Ví dụ, cổ phiếu VNM có giá 100,000 Đồng. Khi VNM chia cổ tức 1,000 Đồng, thì giá tham chiếu tại ngày giao dịch không hưởng quyền của VNM sẽ giảm 1,000 Đồng so với giá đóng cửa ngày hôm trước.

Ngày giao dịch không hưởng quyền

Chu kỳ thanh toán của thị trường chứng khoán Việt Nam là T+2. Vì vậy, ngày giao dịch không hưởng quyền cách ngày chốt quyền chia cổ tức là 3 ngày làm việc. Giá giao dịch tại ngày không hưởng quyền được điều chỉnh.

Ví dụ trong tuần chốt quyền chia cổ tức:

  • Ngày Thứ 6 trong tuần là ngày chốt danh sách hưởng quyền
  • Ngày Thứ 5 trong tuần là ngày giao dịch không hưởng quyền
  • Giá tham chiếu của ngày thứ 5 sẽ là giá điều chỉnh
Chu kỳ thanh toán cổ tức

Ví dụ trường hợp cổ phiếu VHM, thông báo về thực hiện quyền có thể như sau. Chi tiết tham khảo tại đây.

Thông báo trả cổ tức tháng 9/2021 của Vinhomes

Như vậy, nhà đầu tư mua VHM ngày 14/9/2021 trở về trước và cầm qua ngày 15/9/2021 sẽ được nhận cổ tức của VHM. Nhà đầu tư mua cổ phiếu tại ngày 15/9/2021 sẽ không có trong danh sách nhận cổ tức. Giá tham chiếu của VHM tại ngày 15/9 sẽ được điều chỉnh giảm so với giá đóng cửa ngày 14/9.

Khi nào thì cổ tức về tài khoản

Trong thông báo chi trả cổ tức, công ty niêm yết sẽ có thông báo về ngày thanh toán. Tại ngày thanh toán nhà đầu tư sẽ nhận được cổ tức. Với cổ tức bằng tiền thường sẽ nhanh hơn. Cổ tức bằng cổ phiếu phải qua quy trình niêm yết bổ sung. Do vậy, cổ tức bằng cổ phiếu sẽ mất thời gian niêm yết và về tài khoản chậm hơn. Ví dụ trường hợp VHM, ngày 1/10/2021, nhà đầu tư sẽ nhận được cổ tức bằng tiền.

Trong một số trường hợp, công ty có thể thay đổi ngày thanh toán. Công ty niêm yết sẽ phải công bố thông tin đến nhà đầu tư. Các công ty chưa niêm yết cũng sẽ thực hiện công bố thông tin và thông báo cho nhà đầu tư.

Theo dõi lịch sự kiện

Nhà đầu tư có thể theo dõi sự kiện qua trang công bố thông tin của công ty niêm yết. Ngoài ra, nhà đầu tư có thể vào trang web của sở giao dịch chứng khoán để theo xem thông tin.

HOSE: Sự kiện các công ty niêm yết

HNX: Sự kiện các công ty niêm yết

Cổ tức bằng tiền mặt

Cổ tức bằng tiền mặt là việc công ty thực hiện chi trả cổ tức bằng tiền cho nhà đầu tư. Đây là loại hình phổ biến và dễ hiểu nhất. Khi sở hữu cổ phiếu, sau khi doanh nghiệp làm ăn có lợi nhuận sau thuế. Lợi nhuận đó có thể được chia lại cho cổ đông bằng tiền mặt.

Công ty có thể chia cổ tức bằng tiền mặt nhỏ hơn lợi nhuận luỹ kế sau thuế trên bảng cân đối. Việc tỷ lệ chia cổ tức bằng tiền mặt sẽ được phê duyệt tại đại hội đồng cổ đông. Sau khi đại hội đồng cổ đông phê duyệt, hội đồng quản trị của công ty sẽ thực hiện nghị quyết của đại hội.

Một công ty có thể chia cổ tức bằng tiền, tạm ứng cổ tức bằng tiền nhiều lần trong một năm.

Một số nhà đầu tư có thể năm cổ phiếu ưu đãi cổ tức, nghĩa là họ sẽ nhận được cổ tức nhiều hơn và ưu tiên hơn so với cổ phiếu phổ thông. Loại hình cổ phiếu ưu đãi cổ tức chưa phổ biến ở Việt Nam.

Cổ tức bằng cổ phiếu

Khác với cổ tức bằng tiền, cổ tức bằng cổ phiếu là loại hình công ty phát hành thêm cổ phiếu và chia cho cổ đông. Khi chia cổ tức bằng cổ phiếu, giá cổ phiếu sẽ điều chỉnh giảm tương ứng với tỷ lệ được chia tại ngày giao dịch không hưởng quyền. Công ty chia cổ tức bằng cổ phiếu sẽ tăng được quy mô vốn điều lệ. Các ngân hàng của Việt Nam, để tăng quy mô, thường sử dụng hình thức ngày để chia cổ tức.

Ưu điểm của chia cổ tức bằng cổ phiếu là công ty sẽ tăng được quy mô vốn. Công ty cũng không phải trả tiền mặt cho cổ đông nên không ảnh hưởng đến dòng tiền.

Là nhà đầu tư, nhận cổ tức bằng cổ phiếu không thay đổi dòng tiền của bạn. Do vậy lợi ích từ chia cổ tức bằng cổ phiếu sẽ là lợi ích nến công ty tăng trường.

Ví dụ thông báo phát hành cổ phiếu để trả cổ tức của Vietinbank.

Thông báo trả cổ tức bằng cổ phiếu của CTG

Thuế cổ tức

Nhà đầu tư cá nhân

Nhà đầu tư cá nhân sẽ phải trả 5% thuế với cổ tức bằng tiền mặt.

Với cổ tức bằng cổ phiếu, khi thực hiện bán phần cổ tức bằng cổ phiếu, nhà đầu tư cá nhân sẽ phải trả thuế là 5% trên giá trị theo mệnh giá.

Nhà đầu tư tổ chức

Nhà đầu tư tổ chức sẽ phải trả thuế theo thuế thu nhập của tổ chức tại kỳ báo cáo thuế.

Khái niệm dividend yield

Dividend yield là khái niệm trong đầu tư tương tự như lãi suất tiết kiệm. Khi nhìn vào thị giá của một cổ phiếu, tỷ lệ luỹ kế cổ tức trong năm gần nhất chia cho thị giá sẽ tính ra tỷ suất cổ tức trên thị giá của cổ phiếu đó.

So sánh dividend yield có thể đánh hiệu quả của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có hiệu quả hoạt động tốt lâu dài, sẽ có dividend yield bền vững qua các năm.

Ý tưởng đầu tư dựa trên cổ tức

Cổ tức là thước đo hiệu quả của doanh nghiệp trong dài hạn. Doanh nghiệp có lịch sử trả cổ tức đều, ổn định bằng tiền mặt nghĩa là doanh nghiệp có dòng tiền tốt. Nhà đầu tư có thể lọc và theo dõi lịch sử để chọn ra các doanh nghiệp như vậy.

Mỗi một ngành khác nhau, sẽ có lịch sử trả cổ tức khác nhau. Mỗi một doanh nghiệp khác nhau, tuỳ theo chu trình phát triển, có thể có chính sách cổ tức khác nhau. Để chọn được cổ phiếu tốt nhà đầu tư nên nghiên cứu và tìm hiểu thêm để hiểu được cơ bản và lịch sử hoạt động của doanh nghiệp.

Giao dịch mọi nơi

Tải ứng dụng Entrade X để mở tài khoản miễn phí ngay hôm nay.

  • Giao dịch miễn phí trọn đời
  • Tốc độ nhanh nhất Việt Nam
  • Nguồn vốn vững mạnh

Bài liên quan:

Chỉ số P/B là gì?

Chỉ số P/B (Price-to-Book ratio) là tỷ lệ được sử dụng để so sánh giá của một cổ phiếu với giá trị sổ sách của cổ phiếu đó. Tỷ lệ này được tính toán b ...
Chỉ số P/B là gì?

Chỉ số VN30 là gì?

VN30 là chỉ số của 30 cổ phiếu được niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSX), với giá trị vốn hoá thị trường cũng như tính thanh kh ...
Chỉ số VN30 là gì?

Chứng khoán là gì?

Chứng khoán là một công cụ tài chính có giá trị, có thể mua bán và nắm giữ như tiền.
Chứng khoán là gì?

Báo cáo tài chính là gì?

Báo cáo tài chính là các thông tin kinh tế được kế toán viên trình bày dưới dạng các bảng biểu, nhằm cung cấp các thông tin về tình hình tài chính, tì ...
Báo cáo tài chính là gì?

Luật chứng khoán Việt Nam như thế nào?

Luật Chứng khoán được Quốc hội khóa XIV, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 26/11/2019, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021.
Luật chứng khoán Việt Nam như thế nào?