Chỉ số P/E là gì? Cách tính P/E đơn giản nhất

6 Tháng 9 2021 · 5 phút đọc

Chỉ số P/E (Price to Earning ratio) là chỉ số đánh giá mối quan hệ giữa giá thị trường của cổ phiếu (Price) với thu nhập trên một cổ phiếu (EPS).

P/E thể hiện mức giá mà bạn sẵn sàng bỏ ra cho một đồng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu. Có nghĩa là bạn sẵn sàng trả bao nhiêu lần lợi nhuận cho cổ phiếu của một doanh nghiệp.

Công thức tính chỉ số P/E

P/E = Giá thị trường của cổ phiếu / Thu nhập trên một cổ phiếu

Ví dụ: tại 31/12/2020 giá của cổ phiếu TNG là 22.000 đồng. thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) trong năm của công ty là 2.000 đồng. Như vậy, P/E của cổ phiếu TNG là 11.

P/E trailing 4 quý

Tính P/E phụ thuộc vào giá của cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Trong đó, EPS được tính định kỳ theo kỳ báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Định kỳ hàng quý, doanh nghiệp niêm yết phải công bố báo cáo tài chính theo luật chứng khoán.

Ta sử dụng khái niệm P/E trailing để theo dõi lợi nhuận biến đổi hàng quý. P/E trailing 4 quý là tổng lợi nhuận trên mỗi của phiếu của 4 quý gần nhất. Kỳ báo cáo năm có thể quá chậm để theo dõi biến động lợi nhuận. Chỉ số P/E trailing sẽ giúp nhà đầu tư theo dõi biến động lợi nhuận nhanh hơn.

P/E của các mã trong rổ VN30

P/E của các mã trong rổ VN30 tại 11/9/2021

Trong rổ cổ phiếu VN30 tại ngày 11/9/2021, chỉ số P/E có biến động rất lớn từ 9 đến 453. Từ đó, phương thức đơn giản nhất để lựa chọn cổ phiếu là tìm cổ phiếu có P/E thấp. Tương tự như các chỉ số cơ bản khác, P/E nên được so sánh theo ngành nghề của doanh nghiệp.

Thị trường sẵn sàng trả P/E cao cho cổ phiếu có lợi nhuận lịch sử tốt. P/E cao cho tăng trưởng cao và độ biến thiên thấp. Lịch sử P/E biến thiên cao, sẽ có rủi ro hơn. Nhà đầu tư trả P/E cho cổ phiếu đó sẽ thấp hơn.

Nhà đầu tư thường so sánh P/E với tiền gửi tiết kiệm, cách so sánh đó chưa chắc hợp lý. Ví dụ, tiết kiệm một năm là 7%, nghĩa là nếu P/E < 14 lần, là cổ phiếu có tiềm năng kiếm được nhiều lợi nhuận hơn tiết kiệm.

Ta cần lưu ý số lợi nhuận doanh nghiệp kiếm được chưa chắc đã thuộc 100% về nhà đầu tư. Doanh nghiệp còn dùng tiền đó tái đầu tư, và một phần trả cổ tức. Khi trả cổ tức nhà đầu tư sẽ mất thêm thuế nhận cổ tức.

Vì vậy, nhà đầu tư cần xem xét kỹ P/E để đưa ra lựa chọn đầu tư. Chỉ số P/E cũng là một chỉ số phổ biến nhất. Nó trực quan và liên quan trực tiếp đến lợi nhuận doanh nghiệp kiếm được. Cuối cùng thì càng kiếm được nhiều lợi nhuận thì định giá doanh nghiệp càng tốt.

So sánh giữa P/B và P/E

P/B và P/E đều là công cụ tìm kiếm các cổ phiếu có giá thấp mà phần lớn thị trường bỏ qua.

Với một doanh nghiệp có thị giá thấp hơn giá trị ghi sổ (P/B < 1), về mặt lý thuyết, bạn có thể mua tất cả cổ phiếu đang lưu hành của công ty. Sau đó, ta thanh lý tài sản. Lợi nhuận kiếm được vì tài sản ròng có giá trị cao hơn vốn hóa.

Nhưng không hẳn lúc nào điều này cũng là món hời. Một cổ phiếu duy trì P/B<1, có thể thị trường đang nghĩ rằng giá trị tài sản của công ty đã bị thổi phồng quá mức. Tương tự với P/E, nhà đầu tư trả giá P/E thấp, nghĩa là họ nghĩ lợi nhuận doanh nghiệp sẽ không bền vững trong tương lai.

Khi chỉ số P/B ở mức cao, nghĩa thị trường đang kỳ vọng về triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai rất tốt. Vì thế các nhà đầu tư sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho giá trị sổ sách doanh nghiệp. Với P/E cũng vậy, nếu thị trường trả P/E cao, nghĩa là kỳ vọng tương lai doanh nghiệp kiếm được nhiều lợi nhuận hơn.

Kết luận

Với P/E, chỉ số này cao nghĩa là kỳ vọng về việc tăng trưởng thu nhập từ cổ phiếu đó sẽ cao hơn trong tương lai.

Ngược lại, có khả năng thị giá cổ phiếu đã tăng quá nhanh so với tốc độ tăng của hoạt động kinh doanh. Và P (giá thị trường) tăng nhanh hơn E (thu nhập trên cổ phiếu), đẩy tỷ lệ này lên cao. Trong trường hợp này, có thể giá cổ phiếu đã bị thổi phồng quá mức.

Chọn lựa cổ phiếu dựa trên P/E so với trung bình ngành là một cách lựa chọn đơn giản mà hiệu quả. Là nhà đầu tư, cần phải cân nhắc rủi ro khi đầu tư chứng khoán. P/E là một cách hiểu được rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp.

Giao dịch mọi nơi

Tải ứng dụng Entrade X để mở tài khoản miễn phí ngay hôm nay.

  • Giao dịch miễn phí trọn đời
  • Tốc độ nhanh nhất Việt Nam
  • Nguồn vốn vững mạnh

Bài liên quan:

Báo cáo tài chính là gì?

Báo cáo tài chính là các thông tin kinh tế được kế toán viên trình bày dưới dạng các bảng biểu, nhằm cung cấp các thông tin về tình hình tài chính, tì ...
Báo cáo tài chính là gì?

Chỉ số P/B là gì?

Chỉ số P/B (Price-to-Book ratio) là tỷ lệ được sử dụng để so sánh giá của một cổ phiếu với giá trị sổ sách của cổ phiếu đó. Tỷ lệ này được tính toán b ...
Chỉ số P/B là gì?

Giao dịch ký quỹ là gì?

Giao dịch ký quỹ là hình thức nhà đầu tư vay tiền công ty chứng khoán để mua chứng khoán.
Giao dịch ký quỹ là gì?

Chỉ số VN30 là gì?

VN30 là chỉ số của 30 cổ phiếu được niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSX), với giá trị vốn hoá thị trường cũng như tính thanh kh ...
Chỉ số VN30 là gì?

Chứng khoán là gì?

Chứng khoán là một công cụ tài chính có giá trị, có thể mua bán và nắm giữ như tiền.
Chứng khoán là gì?